باعث عسر و حرج او مىگردد ، اما مىتواند آن را اجاره دهد و از درآمدى كه از راه اجارهء آن بدست مىآورد ، به حج برود ، آيا بر او واجب است كه زمين خود را بفروشد و آيا چنين شخصى ، مستطيع است ؟ [ جواب ] باسمه تعالى : آرى ، با فراهم بودن ديگر شرايط ، اگر آن زمين از معيشت او زائد بود و به اندازه هزينه حج بود - گرچه با ضميمه نمودن مال زايد ديگرى هم باشد - و هزينه و نفقه خود و خانواده‌اش را هم داشت ، شخص مزبور مستطيع است و بايد به حج برود هر چند بفروختن آن زمين باشد و مىتواند براى هزينه حج ، قرض كند و سپس از سود و منفعت حاصله از آن زمين آن را پرداخت نمايد ، و اللَّه العالم . ( 46 ) كسى كه مال غائبى دارد كه در حال حاضر نمىتواند آن را براى حج هزينه كند ، و يا آنكه مال حاضر و آماده‌اى دارد - مثل قطعه زمين - اما در حال حاضر نمىتواند آن را به فروش برساند ، اما مىتواند كه قرض كند و به حج برود و سپس بدهىاش را نيز پرداخت نمايد ، در اين صورت ، آيا حج بر او واجب مىشود ؟ [ جواب ] باسمه تعالى : از جهت امرى كه در سؤال ذكر شد شخص مستطيع حساب نمىشود ، و اللَّه العالم . ( 47 ) اگر كسى ابزار و وسايل كار دارد ، و مىتواند مقدارى از آنها را بفروشد ، و براى رفتن به حج هزينه كند ، بدون آنكه به زحمت و سختى بيفتد مىتواند نيازهاى زندگى و معيشت خود را با باقيماندهء آن ابزار و